มดลูกหย่อน คืออะไร อาการแบบไหนที่ต้องสังเกต และดูแลตัวเองยังไง
อัปเดตล่าสุด 12 ต.ค. 2569
คำตอบสั้น ๆ
มดลูกหย่อน คือภาวะที่กล้ามเนื้อและเอ็นอุ้งเชิงกรานซึ่งคอยพยุงมดลูกอ่อนแรงลง ทำให้มดลูกเคลื่อนต่ำลงมาในช่องคลอด อาการที่สังเกตได้คือรู้สึกหน่วงหรือถ่วงในอุ้งเชิงกราน ปวดหลังช่วงล่าง ปัสสาวะบ่อยหรือเล็ดเวลาไอจาม และเป็นมากขึ้นเมื่อยืนนานหรือยกของหนัก การดูแลตัวเองเบื้องต้นคือบริหารกล้ามเนื้ออุ้งเชิงกรานด้วยการขมิบ เลี่ยงการยกของหนัก และไม่เบ่งถ่ายแรง ๆ
อาการมดลูกหย่อนที่ผู้หญิงมักเจอ
- รู้สึกหน่วง ถ่วง หรือตึงในอุ้งเชิงกราน เหมือนมีอะไรจะหลุดออกมา
- ปวดหลังช่วงล่างและปวดเอว เป็นมากตอนเย็น
- ปัสสาวะบ่อย กลั้นไม่ค่อยอยู่ หรือเล็ดเวลาไอ จาม หัวเราะ
- ท้องผูก ถ่ายลำบาก รู้สึกถ่ายไม่สุด
- คลำเจอก้อนนุ่ม ๆ ที่ปากช่องคลอดเวลาอาบน้ำหรือนั่งยอง
- อาการเบาลงเมื่อได้นอนพัก
ใครเสี่ยงมดลูกหย่อน
ทุกอย่างที่ทำให้กล้ามเนื้ออุ้งเชิงกรานถูกยืดหรือรับแรงดันซ้ำ ๆ เพิ่มโอกาสให้มดลูกเคลื่อนต่ำลง
- คลอดลูกทางช่องคลอดหลายครั้ง หรือลูกตัวโต
- วัยใกล้หมดประจำเดือนและวัยทอง ซึ่งฮอร์โมนเอสโตรเจนลดลง
- งานที่ต้องยกของหนักหรือยืนนานทั้งวัน
- ไอเรื้อรัง หรือท้องผูกจนต้องเบ่งเป็นประจำ
- น้ำหนักตัวมาก
มดลูกหย่อนมีกี่ระดับ
โดยทั่วไปแบ่งเป็น 4 ระดับตามตำแหน่งที่มดลูกเคลื่อนลงมา
- ระดับ 1 มดลูกเคลื่อนต่ำลงเล็กน้อย ยังอยู่ลึกในช่องคลอด
- ระดับ 2 มดลูกลงมาถึงบริเวณใกล้ปากช่องคลอด
- ระดับ 3 มดลูกบางส่วนโผล่พ้นปากช่องคลอด
- ระดับ 4 มดลูกยื่นออกมานอกช่องคลอดทั้งหมด
5 วิธีดูแลตัวเองในทุกวัน
- ขมิบวันละ 3 รอบ: ขมิบเหมือนกลั้นปัสสาวะค้างไว้ 5 วินาที คลาย 5 วินาที ทำ 10 ครั้งต่อรอบ ทำได้ทั้งตอนนั่ง ยืน หรือนอน
- เลี่ยงการยกของหนัก ถ้าจำเป็นให้ย่อเข่า หลังตรง และหายใจออกขณะยก
- กินผักผลไม้และดื่มน้ำให้พอ จะได้ไม่ต้องเบ่งถ่าย
- คุมน้ำหนักตัว ลดแรงกดที่อุ้งเชิงกราน
- ไม่ยืนติดต่อกันนาน หาเวลานอนหงายยกขาสูงสัก 10–15 นาทีระหว่างวัน
